PIT-3 — oświadczenie dla ZUS-u i innych organów rentowych
PIT-3 składa się organowi rentowemu: ZUS-owi, KRUS-owi albo innemu podmiotowi wypłacającemu zasiłek, emeryturę czy rentę. Przy emeryturze i rencie kwotę zmniejszającą podatek organ stosuje SAM, bez żadnego wniosku — ten druk służy najczęściej czemuś odwrotnemu.
Wypełnij PIT-3 w przeglądarce →Przy emeryturze zwykle nic nie musisz składać
To jest najważniejsze zdanie tego poradnika i jednocześnie najczęstsze nieporozumienie. Organ rentowy przy poborze zaliczek od emerytur i rent — z wyłączeniem zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego — pomniejsza zaliczkę o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek z mocy ustawy. Nie trzeba o to wnosić i nie trzeba tego potwierdzać.
Część D tego druku służy więc czemuś odwrotnemu niż część C w PIT-2: upoważnia organ do pomniejszania o MNIEJ — 1/24 albo 1/36 — na przykład dlatego, że masz jeszcze innego płatnika i chcesz podzielić kwotę między nich.
Zasiłek to inna sytuacja
Przy zasiłkach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (chorobowy, macierzyński, opiekuńczy) pomniejszenie z urzędu NIE działa. Wtedy zaznacza się kwadrat 1 i wypełnia część C — tak jak w PIT-2.
Skutek dopiero od drugiego miesiąca
Druga rzecz, która odróżnia PIT-3 od pozostałych druków tej rodziny. Organ rentowy uwzględnia oświadczenie lub wniosek najpóźniej od drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym je otrzymał.
W PIT-2 i PIT-2A jest to miesiąc następny. Tutaj oświadczenie złożone w styczniu zmieni wysokość świadczenia najwcześniej w marcu. Przy druku składanym pod koniec roku warto to policzyć, zanim się zdziwisz.
Który kwadrat, taka część
Nad częścią A stoją dwa kwadraty bez numerów pozycji i to one rozstrzygają, czy wypełniasz część C, czy D.
| Zaznaczasz | Co dostajesz | Wypełniasz |
|---|---|---|
| kwadrat 1 | zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego | część C |
| kwadrat 2 | emerytury i renty krajowe, świadczenia i zasiłki przedemerytalne, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, renty strukturalne i socjalne, rodzicielskie świadczenia uzupełniające | część D |
Ulgi: tutaj się o nie WNIOSKUJE
Kolejna różnica warta uwagi. W PIT-2 część H służy temu, żeby ulgi dla młodych nie stosować. W PIT-3 część G jest odwrotna: wnioskuje się o jej stosowanie.
Poza tym część F obsługuje trzy zwolnienia z art. 21 ust. 1 ustawy — ulgę na powrót (pkt 152), ulgę dla rodzin 4+ (pkt 153) i ulgę dla pracujących seniorów (pkt 154). Można zaznaczyć kilka kwadratów naraz, bo wzór mówi „właściwy(-e) kwadrat(-y)”. Przy uldze na powrót podaje się dodatkowo lata, w których ma być stosowana.
Ulga dla pracujących seniorów a emerytura
To zwolnienie dotyczy przychodów osoby, która mimo osiągnięcia wieku emerytalnego NIE pobiera emerytury. Jeżeli ZUS wypłaca Ci emeryturę, sprawdź, czy na pewno Cię ono obejmuje — składasz je pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.
Poz. 10 trzeba dokończyć długopisem
W części E (opodatkowanie wspólne z małżonkiem albo jako osoba samotnie wychowująca dziecko) wzór wymaga dodatkowo skreślenia niewłaściwej treści w punkcie 1 albo 2 — chodzi o to, czy Twoje dochody przekroczą 120 000 zł.
Generator stawia kwadrat, ale skreślenia nie wykona — to czynność na papierze. Bez niego oświadczenie jest niepełne.
Po ustaniu wypłat nie zostaje nic
Po ustaniu stosunku prawnego łączącego strony organ rentowy nie stosuje już żadnych oświadczeń ani wniosków złożonych uprzednio.
PIT-2 i PIT-2A robią tu wyjątki — dla części H i I oraz dla wniosku z poz. 8. PIT-3 nie robi żadnego. U nowego płatnika zaczynasz od zera.
Ten wzór nie jest obowiązkowy
Art. 31a ust. 2 ustawy o PIT pozwala złożyć te oświadczenia „na piśmie albo w inny sposób przyjęty u danego płatnika”. Przepis nie odsyła do żadnego wzoru — PIT-3 jest formularzem pomocniczym Ministerstwa Finansów.
ZUS przyjmuje takie oświadczenia również przez Platformę Usług Elektronicznych. Ta droga jest tak samo skuteczna jak papier i zwykle szybsza — a przy terminie liczonym od drugiego miesiąca każdy dzień ma znaczenie.
Częste pytania
Jestem na emeryturze z ZUS i nic nie składałem. Czy tracę kwotę zmniejszającą podatek?
Nie. Przy emeryturze i rencie krajowej organ rentowy pomniejsza zaliczkę o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek z mocy ustawy, bez żadnego wniosku. PIT-3 jest potrzebny dopiero wtedy, gdy chcesz to pomniejszenie obniżyć, skorzystać ze zwolnienia albo rozliczyć się wspólnie z małżonkiem.
Mam emeryturę z ZUS i pracuję na etacie. Co zrobić, żeby nie dopłacać w rozliczeniu?
Kwota zmniejszająca podatek jest jedna i łącznie nie może przekroczyć 1/12 miesięcznie u wszystkich płatników. Jeżeli ZUS stosuje pełną 1/12 z urzędu, a chcesz część przenieść do pracodawcy, złóż w ZUS PIT-3 z częścią D (1/24) i u pracodawcy PIT-2 z 1/24 w części C.
Złożyłem PIT-3 w ZUS w styczniu, a świadczenie się nie zmieniło. Błąd?
Najpewniej nie. Organ rentowy uwzględnia oświadczenie najpóźniej od DRUGIEGO miesiąca następującego po miesiącu otrzymania — złożone w styczniu zadziała najwcześniej w marcu. To dłużej niż przy PIT-2 i PIT-2A.
Dostaję zasiłek chorobowy z ZUS. To też PIT-3?
Tak, ale z kwadratem 1 i częścią C. Przy zasiłkach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego pomniejszenie z urzędu nie działa — trzeba o nie wnieść, dokładnie tak jak w PIT-2 u pracodawcy.
Metryka formularza
- Wzór
- PIT-3 (8)
- Podstawa prawna
- Formularz pomocniczy PIT-3(8) publikowany przez Ministerstwo Finansów — wzór spoza Dziennika Ustaw — ustawa go nie przewiduje
Delegacja: art. 31a ust. 2 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592) - Termin
- Bez terminu ustawowego — oświadczenie składa się organowi rentowemu w dowolnym momencie.
- Opłata skarbowa
- brak
Oświadczenie jest bezpłatne — nie jest podaniem do organu, więc opłata skarbowa w ogóle nie wchodzi w grę. - Forma papierowa
- dopuszczalna
Wzór zweryfikowany: 2026-09-13